Το τέλος ενός θρύλου: Το αμερικανικό penny «έσβησε» στα 238 του

Ένα κομμάτι της αμερικανικής ιστορίας πέρασε οριστικά στο χρονοντούλαπο. Το περίφημο penny, το μονοσέντ νόμισμα που συνόδευσε γενιές και γενιές Αμερικανών, «πέθανε» στα 238 του χρόνια. Το CNN ανακοίνωσε το τέλος του με έναν σχεδόν συγκινητικό αποχαιρετισμό: την Τετάρτη κόπηκε στη Φιλαδέλφεια το τελευταίο penny – ένας θεσμός που είχε πια ξεπεραστεί από τον ίδιο τον χρόνο.

Την απόφαση είχε προαναγγείλει ο Ντόναλντ Τραμπ  ήδη από τον Φεβρουάριο, επικαλούμενος τον παράλογο οικονομικό του απολογισμό. Η παραγωγή ενός νομίσματος που αξίζει ένα σεντ κόστιζε… τετραπλάσια. Πρόκειται για μια «πολυτέλεια» που η αμερικανική οικονομία δεν μπορούσε πλέον να δικαιολογήσει.

Κάποτε, όμως, το penny ήταν παντού: στις τσέπες των παιδιών, στα κλασικά μηχανήματα με penny candy, στις καθημερινές συναλλαγές κάθε Αμερικανού. Σήμερα; Κυρίως στα βαζάκια με τα ξεχασμένα ψιλά και στα συρτάρια.

Τα τελευταία σεντ που κόπηκαν αυτή την εβδομάδα οδεύουν προς δημοπρασίες, ενώ όσα είχαν δοθεί στην κυκλοφορία βγήκαν από τα νομισματοκοπεία στις αρχές του καλοκαιριού. Παρ’ όλα αυτά, το penny θα παραμείνει επίσημο νόμισμα – έστω κι αν το μέλλον του μοιάζει πλέον… μουσειακό.

Ένα νόμισμα με «υπέροχη ζωή»

Το penny έχει πίσω του μια απίστευτη ιστορία. Έζησε 168 χρόνια περισσότερα από το half-penny και θεωρείται ένα από τα πρώτα νομίσματα των νεογέννητων ΗΠΑ. Πρωτοκόπηκε το 1787, λίγο μετά την ίδρυση του εθνικού νομισματοκοπείου, και το πρώτο του σχέδιο –το θρυλικό Fugio cent– αποδίδεται στον Benjamin Franklin.

Η σημερινή του μορφή διαμορφώθηκε το 1909, για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Αβραάμ Λίνκολν, γράφοντας ιστορία ως το πρώτο αμερικανικό νόμισμα που απεικόνιζε πρόεδρο.

Κι όμως, παρά το βάρος της παράδοσης, η πραγματικότητα είναι σκληρή: το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει ότι κυκλοφορούν περίπου 300 δισ. pennies, δηλαδή λιγότερα από εννέα δολάρια σε… ψιλά ανά Αμερικανό. Και το μεγαλύτερο μέρος τους απλώς δεν χρησιμοποιείται πια.

«Το penny είχε μία υπέροχη ζωή. Αλλά μάλλον ήρθε η ώρα να φύγει», λέει στο CNN ο 74χρονος Joe Ditler, κρατώντας ένα κουτί με παλιά σεντ που του χάρισε ο παππούς του. Μια φράση που συμπυκνώνει το συναίσθημα εκατομμυρίων ανθρώπων.

Το απρόσμενο πρόβλημα των καταστηματαρχών

Η σταδιακή κατάργηση του νομίσματος –αν και αναμενόμενη– αποδείχθηκε πιο «χαοτική» απ’ όσο πίστευαν οι Αμερικανοί λιανεμπόροι.

Κάποια καταστήματα σκέφτονται να στρογγυλοποιήσουν τις τιμές τους στο κοντινότερο nickel (5 σεντ). Άλλοι ζητούν από τους πελάτες να συνεχίσουν να πληρώνουν με pennies για να έχουν επάρκεια στα ταμεία τους. Και σε ορισμένες πολιτείες, η στρογγυλοποίηση –προς τα πάνω ή προς τα κάτω– μπορεί να έρθει σε σύγκρουση με τη νομοθεσία.

Το ακόμη μεγαλύτερο οξύμωρο; Η παραγωγή του nickel κοστίζει ακόμα περισσότερο από το penny. Άρα η «λύση» ίσως δημιουργήσει μεγαλύτερο πονοκέφαλο.

«Μέχρι τα Χριστούγεννα, τα προβλήματα θα είναι έντονα, ειδικά για τους επιχειρηματίες που δεν θα έχουν μονόλεπτα», τονίζει στο CNN ο Mark Weller, επικεφαλής της οργάνωσης Americans for Common Cents. Και δεν κρύβει την ενόχλησή του: «Άλλες χώρες είχαν σχέδιο πριν καταργήσουν τα μικρά νομίσματα. Εμείς είχαμε ένα ποστ στα social media του Trump την Κυριακή του Super Bowl. Τίποτα περισσότερο».